Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 68.3KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Философия

Продавец

Bohodir Jalolov

Rivojlanish va o‘zaro aloqadorlikning umumiy qonuniyatlari. Falsafiy qonunlar

Купить
Mavzu: Rivojlanish va o‘zaro aloqadorlikning umumiy qonuniyatlari. Falsafiy qonunlar. « Riv ojlanish» t ushunchasi quy idan y uqori ga, oddiy dan murak k abga t omon ilgarilab boruv chi harak at ni ifodalay di. Lek in bu j aray on goh t o‘g‘ri chizi qli, goh ast a-sek in k engay ib boradigan spiralsimon shak ldagi harak at dan iborat bo‘lishi mumk in. Ay nan shunday o‘zgarishlar, harak at v a ri v ojl anishni e’t irof et i shda t urli xil t a’l imot lar y uzaga k elgan. Riv ojlanish g‘oy asini Dek art (1596-1650) y uqori cho‘qqiga y et k azdi. X udo olamni y arat a t urib unga t urt k i bergan (dindorlar t ilida jon at o et gan) v a shundan buy on duny o riv ojlanishda, y angilanishda v a o‘zgarishdadir. Fransuz ma’rifat parv arlari Volt er v a Russo t arixiy riv ojlanish g‘oy alarini ilgari surishgan. Lek in jamiy at t araqqiy ot ini harak at lant iruv chi k uchini ruhiy omillar (axloqiy, diniy v a hok azo)da deb bilishgan. Gegelning fi k richa, riv ojlanishning har bir bosqichi o‘z prinsipiga ega, y a’ni bir holat dan ik k inchi holat ga o‘t ish, refl ek siy a (in’ik os) v a ichk i riv ojlanish. Riv ojlanishning shu y o‘lida ilmiy t afak k ur v a falsafi y k at egoriy alar t izimining barcha bosqichlarining dialek t ik asi ifodalanadi, y a’ni sifat , miqdor, me’y or, mohiy at v a hodisa, ay niy at v a t afov ut ,sabab v a oqibat , t asodif v a zaruriy at , imk oniy at v a v oqelik v a hok azo. Qon un – m u ay y an sha rt - sha ro it d a nar sal ar v oq eal ar riv o jin ing xu su siy a t i v a y o‘n ali shi ni b elg ila y d iga n, m a’ lum bi r qat ’iy nat ijan i t aqo zo et a dig an ob y ek t iv dun y o dag i n ars a v a h od isal arn ing mu him , z aru riy , um um iy , n isbi y, bar qar or mu no sab at l ari . Qo nu nla r quy ida gi xus us iy at lar ga eg a: e ng mu him bel gila rni ak s e t ad i, u mu mi y mu nos ab at l arn i ifo da lay di. Qonunlar amal qilish doirasiga k o‘ra uch guruhga bo‘linadi: Eng umumiy qonunlar – t abiat , j amiy at , t afak k urni ng ist isnosiz barcha oby ek t lari ga xos bo‘lgan univ ersal, falsafi y qonunlardir. Umumiy qonunlar – moddalarning saqlanish v a ay lanish qonuni; but un ol am t ort ishi sh qonuni v a hok azolar . X ususiy qonunl ar – fi zi k ada K ul on qonuni, Mendeley ev ning k imy ov iy element larining dav riy sist emasi, huquqshunosli k da fuqarol ik qonuni, say lov lar haqidagi qonun k abi Namoy on bo‘lishiga k o‘ra qonunlar ik k i guruhga bo‘linadi: dinamik qonunlar – mut laq ma’nodagi sababiy, zaruriy bog‘lanishlarni ifodalay di st at ist ik qonunlar – mut laq ma’nodagi zaruriy qonunlar emas, ul ar eht imol lik sababiga muv ofi q bo‘lgan bog‘lanishlarni ifodalay di Falsafa qonunlari tizimida dialektik ziddiyatlilik qonuni markaziy o’rinni egallaydi. Q onunning muhim jihatlarini aniqlash uchun uning asosiy kategoriyalarini ko’rib chiqish kerak. Tahlilni qarama-qarshilik tushunchasidan boshlaymiz. Qarama-qarshiliklar – predmetning bir-birini istisno etuvchi va bir-birini nazarda tutuvchi tomonlaridir. Qarama- qarshiliklar – o’zaro bog’lanishli bo’lgan tushunchalar. Turli jihatlardan olingan taqdirda, ular o’zaro birlikni tashkil etmaydi va bir-biriga zid bo’lmasligi mumkin. Q arama- qarshilik – narsalar va hodisalardagi bir-birini taqozo qiluvchi va bir-birini istisno etuvchi tomonlar, xossalar, tendensiyalar, jarayonlarni aks ettiruvchi falsafiy kategoriya . Miqdor o’zgarishlarining sifat o’zgarishlariga o’tishi qonuni. Hodisalarga makon-vaqt mezoni nuqtai nazaridan tavsif berish jarayonida «qayerda?» va «qachon?» savollari birinchi o’ringa chiqadi. Ularni bilishga nisbatan boshqa bir yondashuv «nima?» savoli bilan bog’liq. Ma’lum joyda va ma’lum vaqtda mavjud bo’lgan mazkur hodisa nimadan iborat? U qanday xossalar bilan tavsiflanadi? Boshqa hodisalardan uning farqi nimada va qay jihatdan ularga o’xshash? Bunday savollarga javob hodisalarni sifat va miqdor jihatidan tavsiflash orqali beriladi. Mazkur tavsif predmeti sifat va miqdor kategoriyalari bilan ifodalanadi. Eng sinchkov tahlil ham hodisada sifat yoki miqdor jihatidan tavsiflash mumkin bo’lmagan narsani aniqlash imkonini bermaydi. Binobarin, sifat va miqdor – hodisaning qoldiqsiz «parchalanuvchi» ikki tomoni

Rivojlanish va o‘zaro aloqadorlikning umumiy qonuniyatlari. Falsafiy qonunlar

Купить