Tasavvuf tariqatlari - Основы религиоведения - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	848.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	09 Сентябрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Основы религиоведения

Tasavvuf tariqatlari

Купить

Mavzu: Tasavvuf tariqatlari

Tasavvuf, sufiylik — islomda insonni ruhiy va axloqiy jihatdan komillik sari yo llovchi ʻ ta limotdir. Tasavvuf so zining o zagi va ʼ ʻ ʻ mazmuni haqida olimlar turli fikr va taxminlar bildirishgan. Ular ichida Ibn Xaldunning fikri haqiqatga yaqin deb e tirof etilgan. U ʼ "Muqaddima" asarida tasavvuf "suvf" — "jun", "po stin" so zidan olingan bo lishi kerak, zero ʻ ʻ ʻ qadimdan tarkidunyo qilgan zohidlar jundan to qilgan kiyim yoki po stin kiyib yurishni odat ʻ ʻ qilganlar, bu bilan ular bashang kiyinib yuruvchi axli dunyolardan farqli hayot tarzini o zlarida ʻ namoyon etganlar, deydi

Tasavvuf va "sufiy" so zlari 9-asrning boshlarida ʻ yashagan Abu Hoshim Sufiydan boshlab joriy etilgan. Undan oldingi davrlarda bu atama o rnida "zuhd" ʻ ("zohidlik", "tarkidunyochilik"), "taqvodorlik", "parhezkorlik" kabi so zlar ishlatilgan. Ibn Xaldunning ʻ fikriga ko ra, sahobalar, tobeinlar va ulardan keyingi ʻ asr kishilarida hidoyat, ibodat, taqvo va zohidlik kabi his-tuyg ular mujassam bo lgan. Lekin hijratning 2 asri ʻ ʻ va undan keyingi davrga kelib, odamlarning ko pchiligida mazkur xususiyatlar o rnida ʻ ʻ dunyoparastlik, din ishlariga beparvolik, kibr va riyokorlik kabi salbiy xususiyatlar paydo bo la ʻ boshlagandan keyin obidlik va zohidlikni ixtiyor qilgan bir guruh kishilar tasavvuf va sufiylik nomi bilan ajralib chiqqanlar. Ta

Masalan, Ma ruf al Karxiy (815 y) fikricha, "tasavvuf ʼ — haqiqat sari intilish, odamlardan tamagirlik qilmaslik va faqirlikni ixtiyor etishdir". Zunnun al Misriy (859 y) "Sufiy boylik istab o zini charchatmas ʻ va yo qotgan boyligiga achinib, bezovta bo lmas", ʻ ʻ desa, Junayd al Bag dodiy (909 y) "tasavvuf — ʻ qalbni sof tutmoq, tug ma zaiflik va noxush ʻ axloqlardan forig bo lib, hayvoniy va nafsoniy ʻ ʻ tuyg ular ustidan g alaba qilmoq", deb ta rif bergan. ʻ ʻ ʼ Yana u "tasavvuf bir uy bo lsa, shariat unga ʻ kiradigan eshikdir", degan. So fi Olloyor bu ta rifni ʻ ʼ quvvatlab"Shariatsiz kishi uchib havog a Ko ngil ʻ ʻ berma aningdek xudnamog a" deb yozadi. Misrlik ʻ olim Ibrohim Basyuniy "Islomda tasavvufning paydo bo lishi" kitobida hijri

Xulosa qilib aytish mumkinki, tasavvuf islom shariati talablarini ham ixlos bilan bajargan holda zuxd, taqvo, kamtarlik kabi oliyjanob fazilatlarni o zida mujassam etib, ʻ nafsni poklash yo li bilan komil inson ʻ darajasiga erishishga harakat qilishdan iborat tasavvufning o ziga xos istilohi ʻ mavjud. Masalan, tasavvuf ilmidan saboq beruvchi shaxs — shayx, murshid, pir, eshon, xoja, mavlo, mavlono, maxdum kabi unvonlar bilan tanilgan.

Tasavvufdan saboq oluvchi shaxs — murid, solik, axli dil, axli hol, mutasavvif kabi nomlar bilan atalgan. Tasavvuf bo yicha oliy maqomlarga erishgan ʻ sohibkaromat pirlar — valiy, avliyo, qutb, aqtob, avtod, chilton, abdol, abror, ahror, nujabo, nuqabo, siddiq, g avs va h.k. deyilgan. Tasavvuf ahli ba zan oshiq, ʻ ʼ faqir, haqir, darvesh, qalandar, zohid, orif, devona, ahli muhabbat, ahli suluk, rijolulg ayb, savdoyi, gado kabi ʻ atamalar bilan ham ifoda etilgan. Tasavvuf istilohi asosida ijod etgan shoirlar majoz uslubini tanlaganlar. Shuning uchun haqiqat, majoz, tashbeh, istiora kabi mantiqiy qoidalardan boxabar bo lmagan kitobxon ʻ Navoiy, Fuzuliy, Atoyi, Umar Xayyom kabi mumtoz adabiyot namoyandalarining she rlarini to la anglashi ʼ ʻ qiyin kechadi

Tasavvuf tarixida ko pgina olimlar tasavvufga doir ʻ so zlar izohiga bag ishlangan lug at va qomuslarni ʻ ʻ ʻ yozib qoldirganlar. Ulardan ayrimlari O zbekiston Fanlar ʻ akademiyasi Sharqshunoslik instituti qo lyozmalar ʻ fondida saqlanmoqda. Tasavvuf tariqatlarining insoniyat ma naviyatini yuksaltirishga qo shib kelayotgan ʼ ʻ benazir hissasi butun dunyo xalqi tomonidan e tirof ʼ etilsada, ba zan islom olamida tasavvufga salbiy nazar ʼ bilan qarash, uning tariqatlari, mashoyixlari va karomatlarini inkor etish ko zga tashlanadi. ʻ Burhoniddin al Biqoiy (1406—1480)ning "Tasavvuf inqirozi", Abdurahmon Dimashqiyaning "Naqshbandiya taxlili" kitobi va boshqa kitoblarda tasavvufning barcha tariqatlari va ularga doir asarlar hamda mashoyixlar qattiq tanqid qilingan. Aziz avliyolarn

Islom huquqshunosligida, ya ni shar iy ko rsatmalarni ʼ ʼ ʻ amalga tatbiq etishda 4 ta fiqxiy mazhab bo lganidek, ʻ Tasavvufda ham bir necha tariqatlar shakllangan. Mashhurlari — tayfuriya, junaydiya, hakimiya, qodiriya, yassaviylik, malomatiylar, rifoiya, kubroviylik, suhravardiylik, chishtiya, akbariya, shoziliya, bektoshiya, mavlaviya, naqshbandiya, sanusiya tariqatlaridir. Mustaqillik yillari mamlakatimizda tasavvuf tariqatlarini o rganish, unga doir asarlarni tarjima qilish, atoqlii ʻ mashoyixlarning maqbaralarini qayta qurish va ta mirlashga ahamiyat berilmoqda. Hakim Termiziy, ʼ Najmiddin Kubro, Abduxoliq G ijduvoniy, Xoja Ahmad ʻ Yassaviy, Bahouddin Naqshband, Xoja Ahror Valiy, Shayx Zayniddin, Zangi ota, Shayx Xovandi Tohur va boshqa ko plab tasavvuf tariqatlariga mansub piri komi

Etiboringiz uchun raxmat

Купить

Похожие документы
Fetishizm
Animizm
Fetishizm
Abu Mansur al-Moturidiyning ilmiy merosi
Xiva xonligi va Qoraqalpoqlar ijtimoiy, madaniy hayotining uyg‘unligi kurs ishi