Tuproq tarkibidagi suv - Геология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	480.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Геология

Tuproq tarkibidagi suv

Купить

Tuproq tarkibidagi suvTuproq tarkibidagi suv  REJA:REJA:  Kirish.Kirish.  АА sosiy qisimsosiy qisim ..  1. Tuproqdagi suvning turlari.1. Tuproqdagi suvning turlari.  2. Tuproqning suv xossalari va suv 2. Tuproqning suv xossalari va suv  o`tkazuvchanligi.o`tkazuvchanligi.  3. O`simliklarga singadigan tuproq namligi. 3. O`simliklarga singadigan tuproq namligi.  4. Tuproqning suvni bo`g`latish xossasi va suv 4. Tuproqning suvni bo`g`latish xossasi va suv  balansi.balansi.  5. Tuproq suv rejimini tiplari va suv rejimini 5. Tuproq suv rejimini tiplari va suv rejimini  yaxshilash tadbirlari. yaxshilash tadbirlari.  Xulоsa.Xulоsa.  Foydalanilgan adabiyotlar rFoydalanilgan adabiyotlar r uu yxati.yxati.

Kirish.Kirish.  Tuproqdagi suvning axamiyati beqiyos. Ona jins –Tuproqdagi suvning axamiyati beqiyos. Ona jins – ruхlyakning shakillanishidan boshlab tuproq paydo bo`lishi ruхlyakning shakillanishidan boshlab tuproq paydo bo`lishi hamda uning rivojlanishidagi turli fezik-kimyoviy, hamda uning rivojlanishidagi turli fezik-kimyoviy, beokimyoviy va bialogik pratseslarning borishida suv muxim beokimyoviy va bialogik pratseslarning borishida suv muxim rol uynaydi. Shuningdek, suv o`simlik va boshqa turli rol uynaydi. Shuningdek, suv o`simlik va boshqa turli organezimlar xayoti uchun eng zarur bulib, o`larning normal organezimlar xayoti uchun eng zarur bulib, o`larning normal oziqlanishi va rivojlanib o`sishini xamda mekroorganezimlar oziqlanishi va rivojlanib o`sishini xamda mekroorganezimlar

 Suv osimlik tarkibing 80-90 % Suv osimlik tarkibing 80-90 % ini tashkil etadi, o`simlik esa o`z ini tashkil etadi, o`simlik esa o`z xayoti davrida bu suvning kup xayoti davrida bu suvning kup qismini o`zi orqali bog`latib qismini o`zi orqali bog`latib yuboradi. O`simlik xayoti uchun yuboradi. O`simlik xayoti uchun juda kub suv talab etiladi. Bir gr juda kub suv talab etiladi. Bir gr quruq modda tuplash uchun quruq modda tuplash uchun o`simlik o`rta xisobda 300-800gr o`simlik o`rta xisobda 300-800gr suv sarflaydi.suv sarflaydi.  Tuproqdagi suvning asosey Tuproqdagi suvning asosey manbai yog`in suvlaridir, bazi manbai yog`in suvlaridir, bazi joylarda sizob suvlari orqali xam joylarda sizob suvlari orqali xam tuplanadi. So`g`oriladigan tuplanadi. So`g`oriladigan dehqonchilik sharoetida esa

Tuproqdagi suvning Tuproqdagi suvning turlariturlari  Suv tuproqning to`rli teshik va Suv tuproqning to`rli teshik va kavaklarida saqlanib, o`zining kimyoviy kavaklarida saqlanib, o`zining kimyoviy tarktark ii bi va xossalariga kura, tuproq zarralari bi va xossalariga kura, tuproq zarralari bilan doemo o`zora tasir va munosabarda bilan doemo o`zora tasir va munosabarda buladi. Bu esa oz navbatida tuproqdagi buladi. Bu esa oz navbatida tuproqdagi namning xarakati , xossasi va onamning xarakati , xossasi va o `` simlikga simlikga shimilish xolatini belgilaydi. shimilish xolatini belgilaydi.  Tuproqdagi suv xar xil tabiiy kuchlar Tuproqdagi suv xar xil tabiiy kuchlar tasirida bulib , bu kuchlar tuproqning tasirida bulib , bu kuchlar tuproqning tarktark ii bi va xosslari (mexanikaviy tarkbi

.. .. Kimyoviy birikgan suvKimyoviy birikgan suv – – tuproq tarkebidagi tuproq tarkebidagi mineral kalloedlar va menerallar tarkebida mineral kalloedlar va menerallar tarkebida gedroksil birikma (Fe(OH)3, Al(OH)3, Ca(OH)2 gedroksil birikma (Fe(OH)3, Al(OH)3, Ca(OH)2 yoki malekula xolida (CaSO4).2H2O), yoki malekula xolida (CaSO4).2H2O), Na2SO4.10H2O) uchraydi. Gedroksil Na2SO4.10H2O) uchraydi. Gedroksil birikmalardagi suvni ajratishda tuproqni ancha birikmalardagi suvni ajratishda tuproqni ancha yuqori darajada (400-800) gradisda qizdirish yuqori darajada (400-800) gradisda qizdirish kerak buladi, ammo geps (CaSO42H2O) va kerak buladi, ammo geps (CaSO42H2O) va merabelet (Na2SO4.10H2O) singari merabelet (Na2SO4.10H2O) singari menerallardagi suv malekulasini ajratib yuborish menerallardagi

.. Gegroskopik suvGegroskopik suv - - tuproq zarralari yuzasiga tuproq zarralari yuzasiga adsorfsiyalangan yane singdirilgan suv adsorfsiyalangan yane singdirilgan suv xisoblanadi. Tuproqning xavodagi namni xisoblanadi. Tuproqning xavodagi namni singdirib olish qobiliyatiga gegroskopiklik va singdirib olish qobiliyatiga gegroskopiklik va singdirilgan namga esa singdirilgan namga esa gegroskopiklik suv gegroskopiklik suv deyiladi. Gegroskopik suvning miqdori xavoning deyiladi. Gegroskopik suvning miqdori xavoning nisbiy namligi va xaroratiga hamda tuproqning nisbiy namligi va xaroratiga hamda tuproqning meneralogek, mexanokaviy va organik meneralogek, mexanokaviy va organik tarkebiga bog`liq.tarkebiga bog`liq.  Gegroskopik suvning miqdori birinci navbatda Gegroskopik suvning miqdori birin

 Parda suvParda suv –– maksemal gegroskopik nam maksemal gegroskopik nam xoldagi tuproq sernam sharoetda bulganda xoldagi tuproq sernam sharoetda bulganda uning zarralari yuzasiga suv malekulalari uning zarralari yuzasiga suv malekulalari singdirilishi natejasida yupqa suv qatlami xosil singdirilishi natejasida yupqa suv qatlami xosil buladi va unga buladi va unga parda suv parda suv yoki yoki bush birikgan bush birikgan suv suv deyiladi. Bu suv tuproq zarralari yuzasidagi deyiladi. Bu suv tuproq zarralari yuzasidagi maksimal gegroskopik ustidan parda singari maksimal gegroskopik ustidan parda singari yupqa suv qatlami orab oladi. Bu suv yupqa suv qatlami orab oladi. Bu suv pardasining qalinligi maksemal pardasining qalinligi maksemal gegroskopiklikga nisbatan 2-4 barobar ortiq.gegroskopi

 Kapelyar suv o`zining manbai va kapelyar yullar Kapelyar suv o`zining manbai va kapelyar yullar orqali xarakat etish xususiyatiga kura, asosan, ikki xil orqali xarakat etish xususiyatiga kura, asosan, ikki xil –– kutariluvchi kapelyar suv kutariluvchi kapelyar suv va va muallaq kapelyar muallaq kapelyar suvlargasuvlarga bulinadi. bulinadi.  Kutariluvchi kapelyar suvningKutariluvchi kapelyar suvning manbai sizob manbai sizob suvlaridir, o`lar yuqorida aytib o`tilgan sharoitlarga suvlaridir, o`lar yuqorida aytib o`tilgan sharoitlarga kura harakat etadi. Bo`g`lanish yoki o`simliklarning kura harakat etadi. Bo`g`lanish yoki o`simliklarning ildiziga shimilishi narejasida sarf bulayotgan namlik ildiziga shimilishi narejasida sarf bulayotgan namlik o`rni ana shu kutariluvchi kaelyar suv bilan

.. Gravetatseon suvGravetatseon suv miqdori tuproqda yog`indan miqdori tuproqda yog`indan yoki ekin so`g`orilgandan yoki ekin so`g`orilgandan keyin juda kupayadi. bazi keyin juda kupayadi. bazi bir tuproqlarning xaydalma bir tuproqlarning xaydalma ostki qatlami suvni yaxshi ostki qatlami suvni yaxshi o`tkazmasligi yoki juda o`tkazmasligi yoki juda sekin o`tkazishi tufayli sekin o`tkazishi tufayli xaydalma qatlamda xaydalma qatlamda gravetatseon suv ancha gravetatseon suv ancha vaqtgacha tuxtab qolishi va vaqtgacha tuxtab qolishi va natejada tuproq ustki natejada tuproq ustki qatlamida o`simliklar va qatlamida o`simliklar va mekroorganezmlar uchun mekroorganezmlar uchun xavo yetishmay qolishi xavo yetishmay qolishi mumkin. mumkin.

 SS izobizob suvisuvi -- g g ravetatseon suv pastga tamon ravetatseon suv pastga tamon harakat etib, suv tusar gorizantga yetib harakat etib, suv tusar gorizantga yetib borganda, u joyda suvli qatlam vujutga keladi. borganda, u joyda suvli qatlam vujutga keladi. Shu qatlamda tuplangan suvga Shu qatlamda tuplangan suvga sizobsizob suvi suvi deyiladi. Suv tusar garezant bir tamonga nishab deyiladi. Suv tusar garezant bir tamonga nishab joylashgan bulsa, sizob suvi tamonga sizib borib, joylashgan bulsa, sizob suvi tamonga sizib borib, daryo yoki soy yaqinida buloq bulib chiqadi, daryo yoki soy yaqinida buloq bulib chiqadi, aksincha, suv tusar garezant tekis joylashganda aksincha, suv tusar garezant tekis joylashganda sizob suvining satxi vertikal ravishda yuqoriga sizob suvining satxi vertik

 KapKap ii lyar nam sig`imilyar nam sig`imi -- tuproqdagi kutariluvchi tuproqdagi kutariluvchi kapelyar suvning ushlanib qolgan miqdoriga kapelyar suvning ushlanib qolgan miqdoriga kapelyar nam sig`imi kapelyar nam sig`imi deyiladi.deyiladi.  Kapelyar nam sig`imining miqdori Kapelyar nam sig`imining miqdori o`zgaruvchandir, u sizob suvi satxining sayoz o`zgaruvchandir, u sizob suvi satxining sayoz yoki chuqur bulishiga bog`liq. Sizob suvi satxi yoki chuqur bulishiga bog`liq. Sizob suvi satxi qancha yaqin bulsa, kapelyar nam sig`imi qancha yaqin bulsa, kapelyar nam sig`imi miqdori xam shuncha kup buladi. Kapelyar nam miqdori xam shuncha kup buladi. Kapelyar nam sig`imini tuliq xarakterlash uchun tuproq sizob sig`imini tuliq xarakterlash uchun tuproq sizob suvi joylashgan qatlamidan boshla

 Tuproqning nam sig`imi-Tuproqning nam sig`imi- tuproqning o`z qatlamlari tuproqning o`z qatlamlari orasida malum miqdordagi suvni ushlab qolish orasida malum miqdordagi suvni ushlab qolish qobiliyatiga uning qobiliyatiga uning nam sig`iminam sig`imi deyiladi. Tuproq deyiladi. Tuproq qatlamlarida ushlanib qolgan suvning miqdori va qatlamlarida ushlanib qolgan suvning miqdori va xolatiga kura xolatiga kura tuliq, kapelyar, maksemal, tuliq, kapelyar, maksemal, gegroskopik, va dala nam sig`imlari gegroskopik, va dala nam sig`imlari buladi. buladi.  Tuliq nam sig`imi.Tuliq nam sig`imi. Tuproqdagi hamma kapelyar va Tuproqdagi hamma kapelyar va nokapelyar kavaklik va bushliqlarning tamomila suv nokapelyar kavaklik va bushliqlarning tamomila suv bilan tuyingan xoldagi namligiga bilan tuyingan x

 Maksemal absorbseon nam sig`imi - Maksemal absorbseon nam sig`imi - dd eb tuproq zarralari eb tuproq zarralari yuzasiga maxkam singdirilgan (absorbsealangan) suvning eng yuzasiga maxkam singdirilgan (absorbsealangan) suvning eng kub miqdoriga aytiladi. Bu nam sig`imining miqdori odatda kub miqdoriga aytiladi. Bu nam sig`imining miqdori odatda tuproqning maksemal gegroskopiklik xolatidagi namdan biroz tuproqning maksemal gegroskopiklik xolatidagi namdan biroz kam buladi. kam buladi.  Dala nam sig`imi-Dala nam sig`imi- deb sernam tuproqdagi bug`lanish va deb sernam tuproqdagi bug`lanish va kapelyar namlanishdan tashqari tuproq qatlamlarida ushlanib kapelyar namlanishdan tashqari tuproq qatlamlarida ushlanib qolgan suvning maksemal miqdoriga aytiladi. Dala nam sig`imi qolgan suvning maksem

 Tuproqning suv o`tkazuvchanligi-Tuproqning suv o`tkazuvchanligi- Tuproqning Tuproqning suvni shimib olib, uni qatlamning quyi qismiga suvni shimib olib, uni qatlamning quyi qismiga o`tkazish qoboliyatiga o`tkazish qoboliyatiga tuproqning suv tuproqning suv o`tkazuvchanlik xossasio`tkazuvchanlik xossasi qeyiladi. Tuproqning suv qeyiladi. Tuproqning suv o`tkazuvchanligi ikki bosqichli prases bulib, u dastlab o`tkazuvchanligi ikki bosqichli prases bulib, u dastlab namga tuyinmagan tuproq suvni shiimib tuyinadi, namga tuyinmagan tuproq suvni shiimib tuyinadi, sungra suv qatlamining pastki qismiga malum tezlikda sungra suv qatlamining pastki qismiga malum tezlikda felterlanadi, yane felterlanadi, yane shimilishshimilish va va feltirlaninishfeltirlaninish singari singari ikki bosqichli jarayon

 O`simliklar tuproqdagi O`simliklar tuproqdagi namning hammasidan namning hammasidan foydalana olmaydi. Namning foydalana olmaydi. Namning bir qismi usimlikga mutloqo bir qismi usimlikga mutloqo singmaydi, boshqa qolgan singmaydi, boshqa qolgan qismi esa turli darajada singadiqismi esa turli darajada singadi  Tuproqdagi kimyoviy Tuproqdagi kimyoviy birikgan suv gegroskopik va birikgan suv gegroskopik va maksimal gegroskopik suv maksimal gegroskopik suv o`simlikga mutloqo o`simlikga mutloqo singmaydigan foydasiz suv singmaydigan foydasiz suv hisoblanadi. Tuproqda bush hisoblanadi. Tuproqda bush birikgan suvdan ham o`simlik birikgan suvdan ham o`simlik qisman fotdalanganligi sababli qisman fotdalanganligi sababli o`simlik normal o`sa olmaydi o`simlik normal o`sa olmaydi va suliy boshlaydi.

 Tuproqning suv balansiTuproqning suv balansi -- Suv balansi Suv balansi tuproqqa kelayotgan suv va undan chiqib tuproqqa kelayotgan suv va undan chiqib sarf bulayotgan suvlar miqdori bilan sarf bulayotgan suvlar miqdori bilan belagilanadi. Suv balansi malum belagilanadi. Suv balansi malum sharoetdagi teratoriyada tuproqning sharoetdagi teratoriyada tuproqning muayyan qarlamida malum vaqt orasidagi muayyan qarlamida malum vaqt orasidagi suv kirim va chiqimini xisoblab chiqarishga suv kirim va chiqimini xisoblab chiqarishga asoslangan. Agranomiya nuqtai nazardan asoslangan. Agranomiya nuqtai nazardan tuproqning o`simlik ildizlari tarqalgan uski tuproqning o`simlik ildizlari tarqalgan uski qatlami (0,5-1 m) ning suv balansini qatlami (0,5-1 m) ning suv balansini o`rganish juda axamiyatlidir

Фойдаланилган адабиётларФойдаланилган адабиётлар  11 . . Ўзбекистон Республикасининг Ўзбекистон Республикасининг Давлат Давлат ер кадастри тўғрисидаги ер кадастри тўғрисидаги қонуни (қонуни ( 28.08.1998 28.08.1998 й.).й.).  3. 3. Абдуллаев С.А., Намозов Х. Тупроқ мелиорацияси.-Т.: “Миллий Абдуллаев С.А., Намозов Х. Тупроқ мелиорацияси.-Т.: “Миллий энциклопедияси нашриёти”, 2011.энциклопедияси нашриёти”, 2011.  4. 4. Бобохўжаев И.. Узоқов П. Тупроқшунослик.-Т.: "Меҳнат",1995.Бобохўжаев И.. Узоқов П. Тупроқшунослик.-Т.: "Меҳнат",1995.  5. Бобохўжаев И, Узоқов П. Состав и свойства почв Узбекистана.5. Бобохўжаев И, Узоқов П. Состав и свойства почв Узбекистана. -- Т. Т. : : “Фан”“Фан” , 1991., 1991.  6. Горбунов Б.В. Орошаемые почвы Средней Азии6. Горбунов Б.В. Орошаемые по

ЕЕ ’TIBORINGIZ UCHUN ’TIBORINGIZ UCHUN RAXMATRAXMAT

Купить