Tuproqning fizik xossalari - Геология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	20 Май 2022
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Геология

Tuproqning fizik xossalari

Купить

1. Tuproqning umumfizik xossalari . 2. Tuproqning fizik-mexanik xossalari. 3. Tuproq fizik xossalarining ahamiyati.

Tabiiy sharoitda ona jins parchalanishi natijasida har xil kattalikdagi zarrachalar hosil boʼladi. А sosiy omillar va sharoitlarning oʼzaro chambarchas bogʼliq boʼlgan va muntazam taʼsiri natijasida hosil boʼlgan tuproqda oʼziga xos fizik va fizik-mexanik xususiyatlar shakllanadi. Tuproqning umumfizik xossalariga uning zichligi (tabiiy va qattiq qismi), gʼovakligi, suv, havo, issiqlik, elektr va radioaktiv xossalari kiradi .

Tabiiy holati saqlangan maʼlum hajmdagi quruq tuproq ogʼirligining 4° issiq shuncha hajmdagi toza suvning ogʼirligiga boʼlgan nisbati tuproqning hajmiy ogʼirligi deyiladi. Tuproqning hajmiy ogʼirligi tuproq tipiga, turiga, qatlamlarning tarkibi va xususiyatiga xamda ishlanish darajasiga bogʼliq holda 0,9—1,8 g/sm3 atrofida oʼzgarib turadi; sugʼoriladigan boʼz tuproqlarning hajmiy ogʼirlogi o’rtacha 1,2—1,4, ogʼir mexanikaviy tarkibli botqoq tuproqlarniki 1,7—1,9 atrofida boʼladi.

Qumoq va soz tuproqlar zichlik darajasining baholanishi Zichlik , g / sm 3 B а h о l а sh Zichlik , g / sm 3 Baholash <1,0 Organik moddalarga boy tuproq 1,3-1,4 Kuchli zichlangan haydalma tuproq 1,0-1,1 Yangi haydalgan tuproq 1,4-1,6 Haydalma ostki tuproq uchun (qora tuproqdan tashqari harakterli ko’rsatgich) 1,2-1,3 Zichlangan haydalma tuproq 1,6-1,8 Kuchli zichlangan illyuvial gorizont uchun ko’rsatgich

 Ma’lum xajmdagi absolyut quruq tuproq qattiq qismi og‘irligining 4° issiq xuddi shuncha hajmdagi toza suvning og‘irligiga bo‘lgan nisbati tuproqning solishtirma og‘irligi deyiladi.  Tuproqning solishtirma og‘irligi uning mineralogik tarkibiga va chirindi mikdoriga bog‘liq. Yengil tog‘ jinslaridan hosil bo‘lgan serchirindi tuprokning solishtirma og‘irligi 2,3—2,6 g/sm3 bo‘lib, og‘ir tog‘ jinslaridan hosil bulgan, oz chirindili tuproqlarniki esa 2,9 ga teng. Umuman, tuproqlarning urtacha solishtirma og‘irligi 2,5— 2,6 atrofida buladi.  Tuproqning solishtirma og‘irligini aniqlashda N.A.Kachinskiyning «piknometr» usulidan foydalaniladi. Bunda tuproq tomonidan siqib chiqarilgan suv miqdori bilan belgilanadi.

Tuproq g‘ovakligi tabiiy holatda joylashgan qatlam hajmiga barcha bo‘shliqlarning nisbatini ifodalaydi. G‘ovaklik tuproq qatlamida suv va havoning bo‘lishi va harakatini ta’minlaydi, mikroorganizmlarning yashashiga sharoit yaratadi. G‘ovaklik quyidagi formula yordamida aniqlanadi bunda: Rum – umumiy g‘ovaklik (tuproq hajmi hisobida), %; dv — tuproq zichligi, g/sm3; d — tuproq qattiq qismining zichligi, g/sm3.

Tuproq qatlamidagi bo‘shliqlarning katta-kichikligiga qarab kapillyar va nokapillyar g‘ovaklikka ajraladi. Odatda nokapillyar bo‘shliqlarda suv kapillyar kuchi ta’sirida ushlab turolmaydi va o‘z og‘irligi ta’sirida pastga shimilib ketadi, bo‘shliqlar havo bilan to‘ladi. G‘ovaklik ikki turga bo‘linadi: agregatlar orasidagi va agregatlar ichidagi g‘ovaklik. Agregatlar ichidagi g‘ovaklik odatda tuproq donalari – mikro va makroagregatlar ichida shakllanadi va tuproqning suv ushlab turish qobiliyatini ifodalaydi.

G’ovaklik Kapilyar g’ovaklik Agregatlar ichidagi g’ovaklik Agragatlar orasidagi Nokapilyar g’ovaklik Mikroagregatlar Makroagregatlar

O‘simliklarning o‘sish, rivojlanish xususiyatlarini o‘rganishda hamda yerni ishlashning turli usullarini qo‘llanishda tuproqning fizik- mexanik xossalarini har tomonlama aniqlash katta ahamiyatga ega. Tuproqning plastikligi, yopishqoqligi, bo‘kishi, cho‘kishi, qattiqligi, ilashimligi va solishtirma qarshiligi eng muhim fizik-mexanik xossalaridir. Tuproqning plastikligi. Nam holatdagi tuproqning tashqi mexanikaviy kuchlar ta’sirida o‘z shaklini o‘zgartirishi va shu o‘zgargan shaklini saqlab turish xususiyati plastikligi deyiladi. Plastiklik tuproqning namlik darajasiga va mexanikaviy tarkibiga bog‘liq.

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati : 1. Ramazonov O., Buriyev S.S . “Tuproqshunoslik va dеhqonchilik” T.: Barkamol fayz media , 20 18 . 2. Robert Edwin White. Principles and practice of soil science: the soil as a natural resource. USA, Malden , 20 06. 3 . Рамазонов О., Юсупбеков О. “Тупроқшунослик ва деҳқончилик” Т.: Шарқ, 2003. 4 . Ramazonov O., Yusupbеkov O. “Tuproqshunoslik va dеhqonchilik” T.: Sharq, 2005. 5 . Рамазанов А. “ Почвоведение и земледелие ” Учебник. - Т .: Barkamol fayz media , 20 18 . 6 . Ш.Холиқулов, Узоқов П., Бобохўжаев И. “ Тупроқшунослик” Дарслик. - Т.: «N.Doba» , 2011 . 2B 2C 26 3F 1706 0C 3F 22 26 17 2C 42 45 0710 06 060B 22 06 2C 2332 0606 29 1706 61 20 1706 0C 3A 1706 47 65 49 06 66 17 3F 2206 26 1706 32 1706 0647 5B 3D 22 2C 17

Купить