Universal o‘nlik klassifikatsiyasining zamonaviy nashrlarni asosiy qatori - Философия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	364.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Март 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Философия

Universal o‘nlik klassifikatsiyasining zamonaviy nashrlarni asosiy qatori

Купить

Universal o‘nlik klassifikatsiyasining zamonaviy nashrlarni asosiy qatori

 Universal O‘nli klassifikatsiya jadvalini vujudga kelish tarixi  2.Universal O‘nli klassifikatsiya bo‘limlari, yordamchi apparatlari  3.UO‘K nashrlari.  4.UO‘K jadvalini kutubxonalarda qo‘llanilishi Reja

 AQShda 1876 yilda «O‘nlik klassifikatsiya» (O‘K) kutubxona bibliografik amaliyotida yirik hodisa bo‘lgan sistemaning birinchi nashri e’lon qilindi. O‘nlik Klassifikatsiyaning tuzuvchisi yirik kutubxonashunos M.Dyui (1851-1931) edi. Melvil Dyui (1851-1931)

 AQSh ning ko‘zga ko‘ringan kutubxonashunos olimlaridan biri. Melvil Dyui ishtirokida Kolumbiya universitetida birinchi kutubxonachilik maktabi tashkil etildi. Keyinchalik P.Otle va A.Lafonten Dyui klassifikatsiyasini takomillashtirib Universal O‘nlik klassifikatsiyani yaratdilar. 1876 yil Filodelfiyada Dyui tashabbusi bilan kutubxonachilarnikonferensiyasi tashkil etiladi. Melvil Dyui (1851—1931) — O‘nlik Klassifikatsiya muallifi.

Umumiy asarlar Falsafa Din Sotsiologiya Tilshunoslik Tabiiy fanlar Amaliy fanlar Nafis san’atDyui insoniyat bilimlar majmuini 10 qismga bo‘lgan. Klassifikatsiya nomini shundan olgan bo‘lib, u asosiy bo‘limlarini quyidagi tartibda joylashtirgan:

000 Umumiy asarlar 100 Falsafa 200 Din 300 Sotsiologiya 400 Tilshunoslik 500 Tabiiy fanlar 600 Amaliy fanlar 700 Nafis san’at 800 Adabiyot 900 Tarix 500 Tabiiy fanlar 510 Matematika 520 Astronomiya 530 Fizika 540 Ximiya 550 Geologiya 560 Pomontologiya 570 Biologiya 580 Botanika 590 Zoologiya

 Universal O‘nlik klassifikatsiya Dyui hayotlik chog‘ida 12 marta nashr etildi. AQShda hozirgi kunda ham uning kengaytirilgan va to‘ldirilgan nashlari chiqmoqda. 13- nashridan Dyui vafotidan keyin (1932) birinchi nashridan boshlab Universal O‘nlik klassifikatsiyaga aniqlagichlarning mustaqil jadvallrai kiritilgan.

 Universal O‘nlik klassifikatsiya ning tuzilishi XIX asr oxirida Bryusselda tashkil qilingan xalqaro bibliografiya instituti (XBI) ning faoliyatiga bog‘langan. Institut «Universal bibliografik repertual», ya’ni barcha mamlakatlarda, barcha tillarda nashr etilgan fanning barcha sohalaridagi adabiyotlarninig bibliografik ko‘rsatkichini tuzishnio‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan edi. Bunday ishni amalga oshirish xalqaro miqiyosda foydalanishga yaroqli bo‘lgan fanning barcha sohalarini qamrab oladigan mufassal klassifikatsion sistemani yaratishni talab etdi.Xalqaro bibliografiya instituti (XBI)

 1927 yildan boshlab XBI shuningdek, turli mamlakatlarda turli tillarda nashr etiladigan bu mustaqil ahamiyatga ega bo‘lgan, qayta ishlangan klassifikatsiya nashrlari (UO‘K) «Universal o‘nlik klassifmkatsiya» nomini oldi. Universal O‘nlik klassifikatsiyada O‘nlik Klassifikatsiyaning asosiy qatori saqlab qolingan, biroq birinchi va ikkinchi bosqich indekslarining ko‘rinishi o‘zgartirilgan uch va ikki belgili indekslardan nollarni chiqarib tashlangan. Universal O‘nlik klassifikatsiya indekslarini insoniyat bilimlari majmuini bir deb faraz qilib, o‘nli kasr tarzida tushunish kerak. Indekslarni yaxshiroq idrok etish maqsadida har bir uch raqam keyingilaridan nuqta bilan ajratiladi.

 Ilk 1905 yil Bryuselda fransuz tilida nashr etilgan.  1927-1933 yillarda 2-qayta nashri fransuz tilida.  3-xalqaro nashri nemis tilida norma va standartlar nashriyoti tomonidan 1934-1953 yillarda nashr etilgan.  4-xalqaro nashri ingliz tilida  5-nashri fransuz tilida  6-nashri yapon tilida  7-nashri ispan tilida  1958 yilda 8-nashri nemis tilida nashr etilgan.Universal O‘nlik klassifikatsiya jadvali

0 Umumiy bo‘lim 1 Falsafa 2 Din 3 Ijtimoiy fanlar 4 Bo‘lim 1972 yilda XHF (hujjatlar barcha xalqaro federatsiya) qaroriga muvofiq bo‘shatilgan va uning tarkibi 8-bo‘limga o‘tkazilgan 5 Mateamtika. Tabiiy fanlar 6 Amaliy fanlar 7 San’at. Sport 8 Tilshunoslik. Adabiyotshunoslik. Badiiy adabiyot 9 Tarix. Geografiya Universal O‘nlik Klassifikasiyaning zamonaviy nashrlarini asosiy qatori

 1950 yildan bugunga qadar XHF Fan va texnika taktibini hisobga olgan holda Universal O‘nlik klassifikatsiyaga o‘zgartirishlar kiritib boradi. Universal O‘nlik klassifikatsiyaning rivojlantirish bilan XHF (Xalqaro Hujjatlar Federatsiyasi) shug‘ullangan

 «DP-Notes»  «P-Notes» (Proekti predlojeniy) «Takliflar loyihasi» va «Takliflar». Bu nashlarda turli mamlakatlardan UO‘K jadvaliga tashkilotlar tomonidan, olim va mutaxasssislar tomonidan indekslarga kiritilishi mumkin bo‘lgan o‘zgartirishlar, to‘ldirishlar haqidagi taklif mulohazalar chop etiladi. XHF tomonidan maxsus nashrlar chiqariladi.

 Bu takliflar 6 oy ichida boshqa mutaxassislar, tashkilotlar tomonidan rad etilmasa, kuchga kiradi va XHFning maxsus «Extensions and Corrections to the UDC» (UO‘K ga o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar) nashrida chop etiladi.  Yiliga ikkita soni chiqadi.  3 yillik seriya hisoblanadi. 6ta son. «Extensions and Corrections to the UDC»

Pol Otle (Paul Otlet) (1868-1944) UO‘K ni faqat Yevropa emas, Lotin Amerika mamalakati, Afrika, Osiyo, Avstraliya ham qo‘llagan. Uning targ‘ibotida Xalqaro bibliografik institutining (XBI) ilmiy kotibi Pol Otle hissa qo‘shgan.

 Hujjatni mazmunini bitta indeks ochib berilmasa, hujjatda ikki yoki undan ortiq masala yoritilgan bo‘lsa, talaffuzda «va» Belgi « + » (Biriktirish) Prisoedinenie 7+8 San’at va adabiyot 622+6 69 Tog‘ ishi va metallurgiya (7+8) Shimoliy va Janubiy Amerika

 Hujjatning mazmuni o‘nlik qatorida ketma-ketlikda joylashgan bo‘lsa, bir nechta izchil joylashuvchi alohida tushunchalarni qamrab oluvchi yangi tushuncha indeksini hosil qilishi kerak.Belgi « / » (Tarqalish) Rasprosranenie. Ot i do 615/618 Kasalliklar, ularning oldini olish, davolash 592/599 Sistematik zoologiya

 Dastlabki tushunchalar o‘rtasidagi aloqani aks ettiruvchi yangi tushuncha indeksini yaratish lozimBelgi « : » (Munosobat). Talaffuz munosabatida 61:34 Sud meditsinasi 016 Tarmoq bibliografiyasi 016:677 To‘qimachilik sanoati bibliografiyasi 31 Statistika 31:63 Qozog‘iston statistikasi

 (031) Ensiklopediya  622 (031) Tog‘ ishlsri bo‘yicha ensiklopediya  Umumiy aniqlagichlar qavsda yoziladi.  Aniqlagichlar yordamida turli xil hujjatlarni, adabiy yoki grafik materiallarini, vaqtli va davomli nashrlarni gruppalash mumkin. Forma aniqlagichlari

512 (075) Ingliz tilidan o‘quv qo‘llanma 52 (091) Institut astronomiyasi 53 (063) Fizikadan s’ezd materiallari 54 (054) Ximiyadan jurnal maqolalari 54 (05) Ximiya jurnali

= 20 Ingliz tili = 30 Nemis tili 58 Botanika 58=20 Ingliz tilida botanika 58 (031) Botanikadan spravochnik 58(031)=20 Ingliz tilida botanika spravochnigi =00 Bir necha tillarda belgisini anglatadi 53 (031)=00=20=30 Fizikadan spravochnik ingliz va nemis tillarida =82 Rus tilidagi materiallar =089.2 EsperantoTil aniqlagichi belgi « = » (tenglik) Talaffuzi tenglik

(03) Ensiklopediyalar (04) Broshyura, disk (05) Jurnal, gazeta, kalendar (07) Matematika dlya prepodavaniya uchebno‘x posobiy (084) Grafik va tasviriy san’at materiallariForma shakl aniqlagichi belgisi (0)

(100) Dunyo (4/9) Dunyo mamlakatlari (4) Yevropa (5) Osiyo (6) Afrika (9) Avtraliya, Okeaniya 621.311(410) Buyuk Britaniya elektrostantsiyalari 382(44:100) Frantsiya va boshqa mamlakatlarning savdo aloqalariJoy aniqlagichi ( ) qavs (geografik)

Купить