Xo‘jalik yurituvchi subyektlarga davlat organlari tomonidan yuridik yordam ko‘rsatish

Xo‘jalik yurituvchi subyektlarga davlat organlari 
tomonidan yuridik yordam ko‘rsatish.              
O`tgan  davr  mobaynida  mamlakatimizda  kichik  biznes  va  xususiy 
tadbirkorlikni  rivojlantirishga  alohida  e`tibor  berilmoqda.  Natijada,  tashkiliy 
huquqiy  shakli  aksiyadorlik  jamiyatlari,  mas`uliyati  cheklangan  jamiyat, 
qo`shimcha  mas`uliyatli  jamiyat,  xususiy  korxona  hamda  xo`jalik  shirkatlari 
ko`rinishida bo`lgan korxona va tashkilotlarning soni bir necha yuz baravarga 
ko`paydi. Ularning faoliyatida qonunchilikni ta`minlash, shartnoma va mehnat 
intizomiga  rioya  qilish  ustidan  nazorat  qilish,  mulkni  saqlashni  huquqiy 
vositalar  orqali  ta`minlash  hamda  boshqa  huquqiy  ishlarni  amalga  oshirishda 
yuridik xizmatning roli muhim ahamiyat kasb etmoqda.              
Xo`jalik  yurituvchi  subyekt    yuridik  xizmatining  huquqiy  maqomi  O`zbekiston 
Respublikasi  Vazirlar  Mahkamasining  1993  yil  2  martdagi  qarori  bilan 
tasdiqlangan  “O`zbekiston  Respublikasining  davlat  boshqaruv  organlari  va 
korxonalardagi  yuridik  xizmat  to`g`risida”gi  Nizom  hamda  O`zbekiston 
Respublikasining  1998  yil  29  avgustdagi  “Xo`jalik  yurituvchi  subyektlar 
faoliyatining  shartnomaviy-huquqiy  bazasi  to`g`risida”gi  Qonun  bilan  belgilab 
qo`yilgan. 

Hozirgi  paytda  xo`jalik  yurituvchi  subyekt    shtat  jadvalida  nazarda  tutilgan 
yuridik  xizmat  xodimlarining  soni  juda  ozchilikni  tashkil  etadi.  Ayni  paytda 
faoliyat  yuritayotgan  xo`jalik  yurituvchi  subyektlarning  aksariyati  doimiy 
ravishda  yuriskonsult  xizmatidan  foydalanish  imkoniyatiga  ega  emas.  Buning 
ham obyektiv, ham subyektiv sabablari mavjud.              
Obyektiv  sabablar  jumlasiga  –  yuristlar  sonining  respublikamizda 
kamligi,  barcha  korxonalarda  ham  doimiy  ravishda  yuridik  xizmat  xodimlariga 
haq  to`lash  imkoniyati  yo`qligi,  shuningdek  yuridik  xizmat  xodimlari 
maoshlarining kamligi kiradi.

Subyektiv  sabablarga  esa  –  korxona  rahbarlarining  yuridik  xizmatga 
yuzaki  qarab  uni  mustahkamlashga  e`tibor  bermasligi,  yuristlarning 
ko`pchiligida  asosan  prokuratura,  sud  va  boshqa  huquqni  muhofaza  qiluvchi 
organlarda  ishlash  ishtiyoqi  ko`pligi  va  yuridik  xizmatga  bepisandalik  bilan 
qarashlari kiradi.

Shuning uchun xo`jalik yurituvchi subyektlar asosan advokatlar 
hay`atlari, advokatlik firmalari hamda advokatlik byurolarida faoliyat olib 
borayotgan advokatlarning xizmatlaridan ko`proq  foydalanmoqdalar.              
Xo`jalik  yurituvchi  subyektlar  yuridik  xizmatining  vazifalariga  asosan 
ular  faoliyatini  huquqiy  ta`minlanishini  tashkil  etish,  talabnoma-da`vo  ishlarini 
yuritish,  mehnat  intizomini  mustahkamlash,  mulkni  saqlash  bo`yicha  huquqiy 
ishlarni  yo`lga  qo`yish,  korxona  xodimlarining  yuridik  o`quvini  tashkil  etish 
kabilar kiradi.

Xo`jalik  yurituvchi  subyektlar  o`z  faoliyatlarining  xususiyatidan  hamda 
huquqiy  ishlarning  hajmidan  kelib  chiqqan  holda  yuridik  xizmat  xodimi  uchun 
shtat  birligi  ajratish  yoki  ajratmaslik  masalasini  mustaqil  hal  etadilar.  Agarda 
xo`jalik  yurituvchi  subyekt  davlat  organining  qarori  asosida  tashkil  etiladigan 
bo`lsa, unda uning tuzilmasida yuridik xizmat xodimi uchun shtat birligini ajratish 
yoki ajratmaslik masalasini shu organning o`zi hal etadi.