Yurist faoliyatida Konstitutsiyaviy huquqning ahamiyati - Юриспруденция - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Юриспруденция

Yurist faoliyatida Konstitutsiyaviy huquqning ahamiyati

Купить

Y ur ist faoliyat ida
Konst it ut siyaviy
huquqning ahamiyat i
•
Er gashev Islom.

1. Konstitutsiyaviy huquqning asosiy tamoyillari
2. Konstitutsiyaviy huquq va advokatlik faoliyati
3. Konstitutsiyaviy huquqning amaliy qo‘llanilishi Reja:

Z amonaviy O' zbekist on Konst itutsiyasining o' ziga x os x ususiyatlari
Konstitutsiya davlat tuzilishi shakli sifatida
prezidentlik respublikasi modelini belgilaydi va
12 bob, 128 moddadan iborat bo'lib,
O'zbekistonning siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy
hayotining barcha jabhalarini qamrab oladi.
1992-yilda qabul qilingan
O'zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyasi, 2002 va 2011-
yillardagi o'zgartishlar bilan
boyitilgan holda, inson huquqlari va
erkinliklarini himoya qilishga
alohida e'tibor qaratadi, shu
jumladan, Toshkent shahrida
joylashgan Oliy sud tomonidan
qo'llaniladi.

Inson huquqlar i va er kinliklar ini himoya qilishda konstit utsiyaning r oli
Konstitutsiya, mamlakatning barcha hududiy
birliklarida, shu jumladan Toshkent kabi yirik
shaharlarda ham, inson huquqlarini himoya
qilishning yuqori darajasini ta'minlashga
qaratilgan universal qonun sifatida xizmat qiladi
va bu huquqlarni amalda qo'llashning 5 yillik
davlat dasturlarini nazarda tutadi.
Konstitutsiya, O'zbekiston
Respublikasining 26-moddasida,
fuqarolarning asosiy huquq va
erkinliklarini 12 ta asosiy toifaga
bo'lib, ularni kafolatlaydi va bu
huquqlarning buzilishiga qarshi 100
dan ortiq qonun hujjatlari bilan
himoya qilish mexanizmlarini
belgilaydi.

Konstitutsiyaviy huquqni qo' llash amaliyoti
Toshkent davlat yuridik universiteti va boshqa
oliy o'quv yurtlarida konstitutsiyaviy huquq
bo'yicha 3 yillik bakalavr va 2 yillik magistratura
dasturlari mavjud bo'lib, yuristlarning
malakasini oshirishga xizmat qiladi.
Konstitutsiyaviy huquqni qo'llash
amaliyoti 1992-yildan buyon
O'zbekiston Respublikasining
Konstitutsiyasi va 20 dan ortiq
konstitutsiyaviy qonunlarga
asoslanadi, bu huquqiy amaliyotning
asosiy manbalarini belgilaydi.

Konst it utsiyaviy huquq buzilgan taqdirda himoya choralari
Konstitutsiyaviy huquqlarning 15-moddasi
buzilgan taqdirda, fuqarolar Toshkent shahar
sudlariga 30 kun ichida murojaat qilib, shikoyat
berishlari mumkin.
Konstitutsiyaning 26-moddasiga
ko'ra, O'zbekiston Respublikasi Oliy
sudi 5 nafar sudyaning qarori bilan
konstitutsiyaviy huquqlarning
buzilishini tekshiradi.

Advok atlik faoliyatida konst itutsiyaviy huquqning r oli
Konstitutsiyaviy sudning 2022 yildagi qarorlari,
15 ga yaqin advokatlarning konstitutsiyaviy
huquq sohasidagi mutaxassisligi va ularning
ishlarida ushbu huquqning ahamiyatini
ko‘rsatdi, shu bilan birga, Samarqand viloyatida
o‘tkazilgan tadqiqotlar buni tasdiqladi.
Konstitutsiyaviy huquq advokatlarga
O‘zbekiston Respublikasining 26-
moddasi kabi fundamental
huquqlarni himoya qilishda,
masalan, 100 dan ortiq sud
jarayonida fuqarolarning huquq va
erkinliklarini himoya qilishda
muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi.

Konstitutsiyaviy huquqning amaliy qo' llanilishi misollar i
2017-yilda O‘zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyasining 25-moddasi asosida qabul
qilingan qonunlar, fuqarolarning huquq va
erkinliklarini himoya qilishga qaratilgan 100 dan
ortiq sud qarorlarida qo'llanildi.
Farg'ona viloyatida 2023-yilda yer
uchastkalari bilan bog'liq nizoda,
Konstitutsiyaning 48-moddasi (mulk
huquqi) asosida 3 ta fuqaroning 1
gektar yerga bo‘lgan huquqi
ta'minlandi.

Konstitut siyaning o' zgar tir ilishi va t akomillashtir ilishi
Konstitutsiyaning 1992 yildan beri 3 marta
o'zgartirilgani va takomillashtirilgani, shu
jumladan 2002 va 2011 yillardagi referendumlar
natijalari bo'yicha muhim o'zgarishlar
kiritilganligini ko'rsatadi.
O'zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyasiga kiritilgan
o'zgartishlar va qo'shimchalar
fuqarolarning huquq va
erkinliklarini kengaytirishga, davlat
boshqaruvi tizimini
takomillashtirishga, jumladan, 120
dan ortiq moddaga o'zgartish va
qo'shimchalar kiritilishiga
qaratilgan.

Konstitutsiyaviy huquqning asosiy tushunchalar i
Konstitutsiyaviy huquq, 20 dan ortiq bob va
moddalardan iborat bo‘lib, inson huquqlari va
erkinliklarini himoya qilish, shu jumladan, fikr
bildirish erkinligi va 25 yoshdan oshgan
shaxslarning saylash huquqi kabi asosiy
huquqlarni kafolatlaydi.
Konstitutsiyaviy huquqning asosiy
tushunchalaridan biri davlat
hokimiyatining 3 tarmog‘ining
(qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va
sud hokimiyati) o‘zaro muvozanati
va nazoratini o‘rnatish bo‘lib, bu
1992-yildan buyon O‘zbekiston
Konstitutsiyasida aks etgan.

Konstitut siyaviy shikoyat lar
2022-yilda Toshkent shahri bo‘yicha
konstitutsiyaviy shikoyatlar soni 300 dan oshgan
bo‘lib, ularning 60 foizi ijtimoiy-iqtisodiy
huquqlarning buzilishiga oid edi.
Farg‘ona viloyatida ko‘rib chiqilgan
konstitutsiyaviy shikoyatlarning
25%i yer uchastkalari bilan bog‘liq
huquqiy nizolarga oid bo‘lib, sudlar
tomonidan ko‘p hollarda fuqarolar
foydasiga hal etilgan.

Konstitutsiyaviy huquqni o' r ganishning ahamiyati
Konstitutsiyaviy huquqni bilish, advokatlarga,
ayniqsa, Qoraqalpog'iston Respublikasida yoki
Farg'ona vodiysida bo'lgan 100 dan ortiq
fuqarolarning huquqlarini himoya qilishda,
davlat organlari qarorlarini Konstitutsiyaga
muvofiq tekshirish imkonini beradi.
Konstitutsiyaviy huquq, xususan,
fuqarolarning asosiy huquq va
erkinliklarini himoya qilishda,
masalan, Toshkent shahridagi sud
amaliyotida ko'rinadiganidek,
muhim rol o'ynaydi, bu yerda 30%
dan ortiq ishlar Konstitutsiyaga
asoslangan.

Konstit ut siyaning oliyligi va boshqa qonunlar bilan munosabati
Konstitutsiyaning oliyligi, sud organlari
tomonidan, shu jumladan, O'zbekiston
Respublikasi Oliy sudi va viloyatlar sudlari
tomonidan 20 dan ortiq yillar davomida amalda
qo'llanib kelinayotgan Konstitutsiyaviy huquq
normalari orqali ta'minlanadi.
Konstitutsiya O'zbekiston
Respublikasining 1-moddasiga ko'ra,
mamlakatning oliy qonuni
hisoblanadi va boshqa barcha
qonunlar unga muvofiq bo'lishi
shart. Bu 1992-yilda qabul qilingan
va O'zbekiston huquqiy tizimining
asosini tashkil etadi.

Qonunlar ning konstit utsiyaga muvofi qligi
Qonunlarning konstitutsiyaga muvofiqligi
masalasi bo'yicha 2017-yildan keyin Toshkent
shahri Oliy sudida 50 dan ortiq ish ko'rib chiqilib,
bir qancha qonun hujjatlariga o'zgartirishlar
kiritilgan.
Konstitutsiyaviy sudning 2023-yilda
qabul qilingan 3 ta qarorida,
Samarqand viloyatida qabul qilingan
2 ta mahalliy qarorning
konstitutsiyaga mos kelmasligi
aniqlangan.

Konstitutsiyaviy sudning vakolatlar i
Konstitutsiyaviy sud, fuqarolarning
konstitutsiyaviy huquqlarini himoya qilish
boʻyicha 30 dan ortiq muhim ishlarni koʻrib
chiqib, 15 dan ortiq qarorlar chiqargan va bu
qarorlar Oʻzbekiston boʻylab qoʻllaniladi.
Konstitutsiyaviy sud, 1995-yildan
buyon Oʻzbekiston Respublikasining
konstitutsiyaviy tizimining muhim
qismi boʻlib, qonunlarning
Konstitutsiyaga muvofiqligini
tekshiradi.

Davlat hokimiyat ining taqsimot i va konstit ut siyaviy t art ibga solish
Davlat hokimiyatining uchta tarmog‘i – qonun
chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyati –
O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi
bilan aniq belgilangan bo‘lib, ularning o‘zaro
munosabatlari 1992-yildan beri konstitutsiyaviy
tartibga solinadi.
Viloyatlar va tumanlar darajasida
ham, O‘zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyasi asosida, davlat
hokimiyatining taqsimoti tamoyili
amal qiladi, bu mahalliy davlat
hokimiyatining vakolatlarini aniq
belgilaydi va 128-moddada
ta’kidlanganidek, fuqarolarning
huquq va erkinliklarini himoya
qilishni ta’minlaydi.

Konstitutsiyaviy nazorat tizimi
Konstitutsiyaviy nazorat tizimi Oʻzbekistonda
1992-yildan beri amal qilib, sudlar va
konstitutsiyaviy sud orqali 200 dan ortiq
konstitutsiyaviy shikoyatlarni koʻrib chiqdi.
Konstitutsiyaviy nazorat tizimining
samaradorligi, qonunlarning 3
yildan ortiq muddat davomida amal
qilishi va 1000 dan ziyod huquqiy
aktlarning tekshiruvidan o'tkazilishi
bilan bog'liq.

Konstitutsiyaviy huquq va x alqar o huquq
Konstitutsiyaviy huquqning 1992-yilda qabul
qilingan O‘zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyasi orqali milliy huquqiy tizimga
ta’siri xalqaro huquq normalari bilan
uyg‘unlashtirilgan holda amalga oshiriladi, bu
esa 20 dan ortiq xalqaro shartnomalarga
qo‘shilish bilan tasdiqlanadi.
Xalqaro inson huquqlari
deklaratsiyasi kabi 1948-yilda qabul
qilingan muhim hujjatlarning
O‘zbekiston Respublikasining
konstitutsiyaviy huquqiy tizimiga
integratsiyasi 50 dan ortiq
moddalar orqali inson huquqlari va
erkinliklarini himoya qilishni
ta’minlaydi.

Konstitutsiyaviy huquqning tar moqlar i
Konstitutsiyaviy nazorat tizimi, O'zbekistonda
Konstitutsiyaviy sud tomonidan amalga oshirilib,
qonunlarning Konstitutsiyaga muvofiqligini
tekshirish orqali 100 dan ortiq ishni ko'rib chiqdi.
Davlat tuzilishi va hokimiyatning
ajratilishi konstitutsiyaviy
huquqning muhim qismlaridan biri
hisoblanadi, unda prezident,
parlament va sud hokimiyatlarining
3 ta mustaqil tarmoqlari aniq
belgilanadi.

Yurist faoliyatida Konstitutsiyaviy huquqning ahamiyati

Купить